Mini Van Gogh

Vandaag heb ik een ‘mini Van Gogh’ gemaakt. Een klein schilderijtje, op paneel, van 10 x 10 cm. Dit werkje hoort bij het schilderijtje van zijn revolver. Anders zal elke onwetende de link niet kunnen leggen en voor de alwetende is het een leuke bijvangst.

Het is wel een beetje een maf gezicht, zo’n heel klein paneeltje op de ezel. Het lijkt wel een postzegel.

Scherprechter ingelijst

Het schilderijtje dat ik maakte van de revolver van Vincent van Gogh is nu netjes gevernist en ingelijst. Ik heb hiervoor een oude vergulde museumlijst gebruikt om alles in een museale context te kunnen plaatsen.

Aan de achterkant kun je zien dat het geschilderd is op een oud eiken paneeltje en geheel is vastgezet met nagels zoals dat indertijd ook gedaan werd.

Achterop staat mijn naam en beeldmerk en het catalogusnummer. Zo is het wel een mooi geheel geworden waar ik met plezier en enige trots naar kan kijken. De titel ‘De scherprechter’ kwam tot stand na een gesprek hierover met de conservator van ‘Museum het Land van Axel‘, Piet de Blaeij. Aanvankelijk had ik het ‘de grensrechter’ willen noemen omdat dit wapen de grens aangaf tussen de twee delen van het complete verhaal over Van Gogh. De scherprechter is in dat opzicht dus een nog betere titel. Het wapen gaf een oordeel en markeerde de grens tussen leven en dood en die van neergang en succes.

De exacte afmetingen zijn 36.7 x 45.3 cm. en de lijst is maarliefst 6.5 cm. dik. Het paneeltje zelf is 22 x 31 cm. De museale sfeer die dit werkje uitstraalt maakt het echt tot een juweel. En dan te bedenken dat het onderwerp een oude, zwaar geroeste revolver is die Van Gogh mogelijk gebruikte op 27 Juli 1890 om een eind aan zijn leven te maken.

Die hele geschiedenis is omgeven door raadsels en het is nog lang niet duidelijk wat er toen precies gebeurd is. In Amerika is hier al een complottheorie voor bedacht, maar ik volg liever de logica en de bevindingen van de deskundigen alhier en in Frankrijk.

Vincent van Gogh schoot zich, vermoedelijk, met dit wapen door de borst op 27 Juli 1890 in een veld nabij het Franse dorpje Auvers sur Oise. Ongeveer 6 tot 8 uur lang is hij toen buiten bewustzijn geweest waarna hij probeerde het wapen te vinden “om het karwei af te maken'”, zoals hij later aan zijn broer Theo zou vertellen. Maar waarschijnlijk heeft de intredende duisternis hem dat belet. Hij kon het wapen niet meer vinden en strompelde terug naar de herberg waar hij op dat moment verbleef. Ongeveer 30 uur later zou hij alsnog aan zijn verwonding bezwijken op 37-jarige leeftijd in het bijzijn van zijn broer Theo.

Alles hierover kun je teruglezen op deze site. Het wapen werd rond 1960 gevonden door een boer die op dat veld aan het ploegen was. Aanvankelijk werd de link naar Van Gogh niet gelegd, maar dat veranderde toen de dochter van de herbergier het verhaal over de vondst hoorde en om die reden het wapen liet onderzoeken door deskundigen. Uit dat onderzoek kwam vast te staan dat dit zeer waarschijnlijk het wapen van Van Gogh was. Zeker weten doen we het waarschijnlijk nooit.

Ik zag het wapen liggen in een vitrinekast van het Van Gogh Museum en dacht toen gelijk aan een schilderij. Dit wapen was beslissend voor het verdere verloop van de geschiedenis met Van Gogh.

De NOS bestede er toen nog een mooie korte reportage aan. Ik schilderde het wapen echter niet, omdat ik er toen uiteindelijk toch niets in zag. Nu wordt de revolver geveild en moet het hevig geroeste wapen tussen de €40.000,- en €60.000,- op gaan leveren. Reden temeer om het alsnog te gaan schilderen. En zo geschiedde dus.

Zomers atelier

Vandaag is het Zaterdag 20 April. Het lijkt wel Zondag. Alles is hier stil. Ik hoor alleen het tikken van de klok, de vogeltjes buiten en als ik de luiken open doe zie ik een prachtig zomers landschap met mijn overburen die gezellig, met z’n allen, aan het grazen zijn.

De moestuin begint weer vorm te krijgen. Er staan al tal van plantjes, d’n èrepels zitten al in de grond en de kas komt steeds voller te staan met plantjes die mogen afharden. Het is erg droog en ik geef de aardbeien een klets water voordat de zon hoog aan de hemel staat.

In het atelier ben ik bezig met een nieuwe ‘dreamscape’ over een neergedaalde heteluchtballon en twee, vrij heftige, dames. Alles nog in opbouw-fase en ok weet nu nog niet waar dit avontuur gaat eindigen. Dan werk ik volgens de ‘paranoïde critische methode van Salvador Dalí. Daar wees Jacques Blockx mee eens op, jaren geleden, toen ik zijn verffabriekje bezocht bij het kasteel in Terwagne. Dalí werkte ook met de beroemde Blockx verven en wasgoed bekend met de verfmakers. Met die verven werk ik ook.Vooral nu ik weer heel fijntjes de dreamscapes aan het schilderen ben. Dat brengt me weer terug op oude bekende terreinen toen ik mezelf nog echt als schilder aan het ontwikkelen was. Dat was ergens halverwege de jaren ’80. Ik was toen kind aan huis bij Jacques Blockx die me alles kon vertellen over de technische aspecten van zijn verven.

Toen wekte ik aan meerdere schilderijen tegelijk. Dat doe ik ook nu weer. Op de ezel staat het schilderij ‘Ballonacats’. Spannende dames die zomaar met hun ballon uit de lucht kunnen komen vallen. Daar werk ik nu aan. Het is weer zo’n werk dat zichzelf gaat ontwikkelen en waarvan ik niet weet waar het zal eindigen. Op de andere ezels, ik werk met drie zware atelierezels, staan ‘Het gerucht uit de Achterweg’, en ‘De Diva’.

Als het ene schilderij moet drogen, werk ik weer aan een ander schilderij wat dan net droog is. Zo hou ik het schilder-tempo hoog en dat is nodig omdat deze werken erg arbeidsintensief zijn en omdat het daardoor lang duurt eer een werk klaar is voor expositie.

En tussendoor werk ik in de moestuin. Een welkome afwisseling van lang, geconcentreerd, zitten werken aan al die details die in zo’n schilderij voorkomen. Elke dag ben ik hier aan het werk. Is het niet in het atelier, dan wel in de moestuin en onderweg met werk naar exposities. Voor mij werkt dat het beste op het platteland. Daar heb ik de rust en de ruimte en als ik drukte wil ga ik even naar de grote stad. Gent is hier heel dicht bij en dan zit je meteen in een Mekka voor de kunsten.

Glimp

Iets met een brandende Notre Dame, een lokale diva en een dikke steen. Dit schilderij zal straks, op 7 Juli, gepresenteerd worden tijdens de Matildedag in Terneuzen bij Galerie Lokaal 54. Veel meer wil ik er niet van laten zien omdat het op die dag gepresenteerd moet worden en dus een verrassing moet blijven. In totaal kom ik met drie schilderijen over diva’s, want dat is het thema van de tweede Mathildedag in Terneuzen.

Maar omdat ik er zelf nogal erg enthousiast over ben kan ik het toch niet laten om er een klein beetje van te laten zien.

De scherprechter

Klein schilderijtje op paneel gemaakt (18 x 31 cm.) van een oude geroeste revolver. Een bodemvondst, met een heel heftig verhaal. Dit oude verroeste wapen is naar alle waarschijnlijkheid het wapen waarmee Vincent van Gogh zich op 27 Juli 1890 van het leven heeft proberen te beroven. Alles hierover kun je lezen op deze site.

In 2016 bezocht ik het Van Gogh Museum waar ik dit wapen zag liggen in een kleine vierkante vitrinekast. Ik maakte er een foto van met de gedachte om dit wapen te gaan schilderen omdat het me meteen iets zei over het leven van Van Gogh en alles wat daarna kwam. Dit hevig geroeste voorwerp bracht een eind aan zijn leven en een fortuin aan iedereen die van zijn nalatenschap kon profiteren. Dit wapen staat precies tussen beide werelden in en is daarom een heel belangrijk punt in de hele geschiedenis van Van Gogh.

Wat mij altijd heeft gestoord aan Van Gogh is dat hij bij leven weinig profijt heeft gehad van zijn werk. Na zijn dood werd hij pas ‘ontdekt’ en groeide hij uit tot een van de belangrijkste hype’s in de kunstgeschiedenis waar velen zich aan hebben weten te verrijken. Dat gegeven blijft me dwars zitten, maar ik besef ook dat ik er net zo hard aan meedoe door dit voorwerp te schilderen. Om die reden besloot ik voorlopig geen schilderij van dit verroeste object te maken.

Maar nu wordt dat wapen geveild op een veiling in Brussel. Het moet een bedrag opleveren tussen de €40.000,- en €60.000,-. Een dergelijk verroest wapen zal op de rommelmarkt hooguit een tientje kosten. Maar omdat vrijwel vast staat dat dit het wapen is van Van Gogh mag het ineens heel veel meer gaan kosten. Dat bedoel ik dus. Iedereen probeert, om heel begrijpelijke redenen, een graantje mee te pikken van Van Gogh.

Toen ik, in 2016, overwoog om de oude, verroeste, revolver te gaan schilderen had ik als titel voor dat schilderijtje het woord ‘kassa’ in mijn hoofd zitten. Ik vond het te grof en te pamflettistisch, maar het is wel het woord waar ik meteen aan dacht. Het wapen is een absoluut keerpunt te noemen in de hele geschiedenis van Van Gogh. De ene helft van het verhaal wordt getekend door tegenslag, gestuntel, desinteresse (van zijn publiek), depressie, wanhoop, armoede en waanzinnigheid. De andere helft door klinkend succes. Precies tussen beide aktes in zit deze oude, geroeste, revolver.

Ik besloot dit wapen alsnog te gaan schilderen. Hierdoor maak ik nu zelf ook deel uit van hen die van Van Gogh profiteren. Ik sta er dus een beetje dubbel in. Ik noem het schilderij nu ‘De scherprechter’. Ik besluit het te gaan schilderen op een oud paneeltje dat in een oude vergulde lijst zat. Die lijst ga ik eveneens gebruiken om consistent te blijven aan het geheel. De scherprechter die het lot heeft bepaald van twee werelden. Die van neergang en succes. Dodelijk voor Vincent en voor eeuwig springlevend voor Van Gogh.

 

Leuke opdracht afgeleverd

De laatste tijd ben ik vooral bezig geweest met het maken van een leuke opdracht. Een schilderij van een foto uit ± 1950 of nog iets eerder. De foto was zwart-wit en het schilderij maakte ik in de ingetogen kleuren die zo kenmerkend zijn voor werk uit die periode. Ik ben dol op dit soort oude bakfietsen en die tijd. In dat opzicht was het al erg leuk om hier aan te werken. Het is altijd lastig om te bepalen welke kleur iets heeft op een zwart-wit foto. Soms moest ik even informeren of ik iets juist zag. “Wat voor kleur had je jasje? Crème kleurig”, was dan het antwoord. Dan ko ik er tijdens het schilderen achter dat dit niet helemaal kan kloppen. Iets donkerder, beetje groenig, zoiets? “Ja, prima.”

Gelukkig mag ik de foto’s plaatsen op mijn site. Zo kun je een beetje zien wat ik al die tijd heb zitten doen in het atelier.

De foto is destijds genomen in Utrecht, als ik het goed begrepen heb. De jonge man op de foto is een goede bekende van me die nu ergens in de zeventig is. Toch herken ik hem op het schilderij toen hij ergens rond de 15 jaar moet zijn geweest.

Vandaag was dan het moment supreme. Het schilderij heb ik, samen met de opdrachtgever, opgehangen en daar hebben we natuurlijk een glaasje op geklonken. Dat alles in het decor van een prachtige dag. Mooi moment.

Einde van de tentoonstelling in Museum het Warenhuis

Vandaag kwam er een definitief eind aan de tentoonstelling ‘Overwinteren’ in Museum het Warenhuis te Axel. Om negen uur ‘s-ochtends was ik al aanwezig om alles netjes in te pakken en af te voeren.

Met veel genoegen kijk ik terug op een erg leuke tentoonstelling in het museum waar mijn werk drie maanden heeft kunnen schitteren tussen de wintercollectie van het museum.

Straks is een deel van dit werk weer te zien bij Galerie Lokaal 54 in Terneuzen. Maar daarover later meer.

In de Gelderse krant

Het drieluik dat ik maakte over het (Zeeuwse) leven van Mathilde staat nu in de Gelderse krant. Regio Achterhoek, om precies te zijn. Volgende maand begint daar de expositie rondom Mathilde in Ruurlo, zie agenda.

Gelukkig is er de laatste tijd weer veel te doen over het drieluik en over Mathilde. Op 7 Juli 2019 gaan we ook weer in Terneuzen aandacht schenken aan haar tijdens de viering van de tweede Mathildedag. Dit jaar in alle bescheidenheid met een mooie expositie en een verrassing. Maar daar kom ik later nog wel even op terug, want die verrassing is echt super!