De vondst van het verloren hoefijzer

Vanmorgen ben ik naar Frans Brouwers gereden. Die woont in IJzendijke. Een van die prachtige Zeeuws Vlaamse plaatsjes waar ik regelmatig te vinden ben. We gingen op pad met een missie. Het vinden van het verloren hoefijzer van het paard van Sinterklaas.

Dat hoefijzer was het paard verloren toen ik foto’s van de Sint maakte voor het altaar retabel voor Sinterklaas, wat ik nu aan het maken ben. Dat was ergens in November van het vorig jaar (zie foto hierboven). We wisten ongeveer waar we moesten gaan zoeken en ik had, voor de zekerheid, mijn metaaldetector meegenomen en een schep, want hoewel het ijzer aan de oppervlakte moet liggen kan het ook al een beetje in de grond zitten. Er hoeft maar een trekker overheen te rijden en dan vind je het al niet meer.

Maar eenmaal ter plekke in de polder vonden we vooral blikjes en granaatscherven. Hier is in de oorlog enorm gevochten en dat hebben we gemerkt. Hele lange stukken hebben we lopen zoeken in de bermen. Zonder resultaat. Uiteindelijk kwamen we uit bij het pad waar we de Sint uit de mist zagen opdoemen. Dat was het laatste stukje wat we konden onderzoeken. Alle hoop was nu gevestigd op dat stuk.

En dan ineens een goed signaal. Terwijl ik mijn schep in de grond zet zag ik hem al omhoog komen.

We staan op hetzelfde pad als dat van de foto met een aanstormende Sinterklaas in de mist. Het hoefijzer lag in de berm achter ons. Op nog geen 300 meter van de plek waar ik toen de foto maakte van de Sint in de mist.

Een kreet van euforie en dan kun je zeggen dat de missie geslaagd is. Het hoefijzer komt straks op de een of andere wijze in het altaar retabel voor Sinterklaas te zitten. Nu eerst het ding voorzichtig schoon maken en prepareren.

Het is een mooi object met de hoefnagels er nog in. Het komt straks als een echt relikwie in een mooi, passend, vitrinekastje te zitten.

Het was een leuk avontuur, dat bijna op een mislukking was uitgelopen. We hadden de moed, na een paar uur zoeken, al bijna opgegeven. Maar met het mooie weer, de zalige omgeving en de hoop het toch te vinden lukte het om het ding op te graven.

Restauratieklusje

Gisteren ben ik even op en neer geweest naar Aardenburg om een oud schouwtje op te halen. Aardenburg is zo’n Zeeuws Vlaamse plaats waar ik heel graag kom. Het is zo’n plaats waar heel veel cultuurhistorische waarde bewaard is gebleven ondanks zware beschadigingen tijdens de tweede wereldoorlog.

Vanuit Hoek rij ik dan naar het Westen. Naar de zee. Door een prachtig landschap van groen boerenland met prachtige vergezichten. Tussen al dat schitterende groen ligt Aardenburg. Je kunt het stadje al van veraf zien liggen.

Door de corona-maatregelen zijn de terrassen nu leeg, maar daar lijkt spoedig verandering in te komen. Dan wil je hier, op zo’n zonovergoten dag, natuurlijk een heerlijk koel pintje gaan drinken. De firma Colijn is alvast aan het uitladen.

En hier moest ik zijn. In de brouwerijstraat. Daar heeft Dylan voor mij een prachtig houten, gemarmerd, schouwtje staan dat uit zijn huis komt dat hij aan het verbouwen is.

Het schouwtje komt uit een vrij vochtige ruimte van zijn huis dat hij nu helemaal aan het renoveren is en dit ding paste daar niet meer in. Maar voor mij is het goud waard.

Thuis pas ik het even voor de bestaande schouw, die ik in 2015 even snel maakte om wat te hebben. Het geweer is tijdelijk in dienst genomen als steun. Ik kan nu zien dat het schouwtje is aan te passen aan mijn interieur en ik zie ook hoe ik dat moet gaan doen.

Een deel van het schouwte is zo rot dat het vervangen moet worden. Dan zit er maar één ding op. Het hele schouwtje voorzichtig demonteren en uit elkaar peuteren. Elk onderdeel wordt voorzichtig losgehaald en apart gelegd. Dan kan ik zien hoe en wat ik zal moeten vervangen.

Van nieuw hout maak ik twee nieuwe staande dragers en eindstukken. Als ik dan alles weer in elkaar pas, nadat ik het geheel tot het gewenste formaat heb aangepast, kan alles opnieuw in elkaar gestoken worden op dezelfde wijze zoals men dat destijds gedaan heeft.

Het enige wat ik verander zijn wat houten verbindingen. Ik gebruik deuvels en zo kan ik alles weer perfect in elkaar klemmen met moderne houtlijm.

Aan het eind van de middag staat het hele geval, helemaal naar mijn wensen aangepast, in de kamer tegen de schouw. Ik probeer zo veel mogelijk van het oorspronkelijke ontwerp te behouden. Zo ook het marmerwerk wat destijds is aangebracht. Toch zal ik nog het een en ander aan moeten gaan passen om het helemaal geschikt te maken voor mijn woning. Ook het marmerwerk zal op de nieuwe delen aangebracht moeten worden. Opdat punt kom ik weer uit in mijn schilderatelier waar ik alles bij de hand heb om het juiste marmereffect te kunnen maken.

Met de Sint in de krant

Het is geen dagelijks nieuws dat iemand een altaar retabel aan het maken is en daarom kwam ik weer eens in de krant. En omdat er een Zeeuwse link is met de Sint was het ook nog eens goed Zeeuws Vlaams nieuws. Frans Brouwers uit IJzendijke, die de Sint heel goed kent, bracht me in contact met de Sint en zo kon ik die prachtige foto maken van de Sint te paard door de polders van IJzendijke die voor die gelegenheid geheel in mist en nevel gehuld waren.

Daar maakte ik onder andere deze bijzondere foto van. De foto’s heb ik gebruikt om de Sint door de hemel te schilderen, wat op het bovenste schilderij van het altaar retabel komt te staan. Op de foto hieronder zie je hoe dat is geworden. De link met Odin is hierin gerealiseerd. Maar veel meer verbinding met het heidense verleden van het Sinterklaas-verhaal wil ik er niet in leggen omdat het altaar retabel voor Sinterklaas niet over Odin gaat maar over het volkstoneel dat ontsproten is uit een Christelijke traditie met het verhaal van de heilige Sint Nicolaas als rode draad door dit hele geheel.

Ik vraag me nu af hoe lang het is geleden dat er iemand een altaar retabel schilderde. Ik weet dat collega Cornelis le Mair in die sferen verkeert en dat hij een enorm vanitas heeft gemaakt, maar dan houdt het ook op.

Cornelis aan het werk in zijn atelier. Als er iemand is die weet hoe je sfeer creëert is hij het wel.

Een echt altaar retabel werd mogelijk eeuwen geleden voor het laatst geschilderd. Zo’n retabel diende als een beeldverhaal om ongeletterden iets uit te leggen over een bijzondere religieuze gebeurtenis. Vergeet niet dat een mis destijds in het Latijn werd opgedragen en dat niemand daar een klap van verstond.

In mijn atelier ben ik nu aan het werk om het onderste deel van het retabel te maken. Op dat deel zal de hel te zien zijn. De onderwereld met het vagevuur, waar Zwarte Piet vandaan komt. Dit deel valt bewust een beetje weg achter de brievenbus omdat het een redelijk angstaanjagend beeld kan zijn voor kleine kinderen. Maar het is wel onderdeel van het oorspronkelijke Sinterklaas verhaal zoals het mij ooit verteld werd en wat kennelijk niemand meer weet door te vertellen.

Poes vereeuwigd

Het kleine schilderijtje van de poes hangt sinds vandaag in mijn woonkamer. Naast de koekoek. Dit is het tweede schilderijtje dat ik van Milou heb gemaakt en ik verwacht niet dat het het laatste werkje zal zijn wat ik van mijn huis,- tuin,- en keukendier zal maken.

Het eerste schilderijtje dat ik van haar maakte hangt even verderop in mijn huiskamer. Het zijn kleine schilderijtjes die ik nog wel kan plaatsen, want mijn wandruimte is redelijk beperkt in zo’n klein huisje.

De poes zelf zorgt elke dag weer voor leuke verrassingen. Zo hebben we nu een nieuw voer ontdekt waar ze zowat van opstijgt. Gisteren had ze al geproefd en vanmorgen om half zeven stond ze al weer hard  te mauwen in de bijkeuken om te ontbijten. Het leuke aan Milou is dat ze zo blij is met wat voer. Ze wil eten en tegelijk kopjes geven en zo begint mijn ochtend met een dolenthousiaste poes.

Kijk zelf maar.

Puinhoop

Ik maak er een grote puinhoop van op doek. Steentje voor steentje schilder ik een enorme puinzooi. Dat moet eerst gebeuren eer ik de dame verder kan voltooien. Maar voordat ik in het atelier aan de slag kan komt er eerst nog even een hongerige poes langs. Ik maakte er het onderstaande filmpje van. Ze had al anderhalf bakje met brokjes en een bakje melk op, maar die melk vindt ze wel heel erg lekker, dus krijgt ze nog een beetje.

Vandaag moet ik ook nog dringend aan de slag in de moestuin. De laatste planten (voornamelijk kolen) gaan vandaag de volle grond in. Voor een goede komkommerplant, voor in de serre, moet ik naar de markt in Axel. Dan maak ik een pracht van een rit binnendoor, over Zaamslag, langs heel erg mooi Zeeuws Vlaams landschap en bezoek ik tegelijk wat vrienden.

De moestuin is nu nog in opbouw. Er staan al wat koolsoorten, zoals bloemkool, broccoli en spitskool. Ook wat bleekselderie en knolselderie, prei, aardappelen en winterpeen. Maar er moet nog heel veel meer aangeplant worden en daar zal ik vandaag het grootste deel van de dag mee bezig zijn.

Dan is mijn moestuin weer ver klaar voor een heel seizoen telen en eten van eigen oogst. De tuin krijgt al weer meer idylische proportie. Aan de voorzijde van het huis bloeien de rozenstruiken en tal van andere bloemen. Er moet daar ook gewerkt worden aan het schoonmaken van de steentjes waar al weer het nodige onkruid in groeit en het snoeien van de rozenstruiken waar veel dood materiaal in zit. Werk zat dus, vandaag.

‘Split second’ en meer

In het atelier werk ik voort aan het schilderij ‘Split second’. Ik werk al enige tijd aan meer dingen tegelijk. Dat bevalt me gewoon het beste. Ik schilder de fijne nuances van de dame op de voorgrond. Dat is een vrij tijdrovend karwij waar ik gisteren al mee begonnen ben en vandaag wil ik dit karakter geheel voltooien.

Dat betekent dat ik het grootste deel van de dag hiermee bezig ben. Daarnaast werk ik ook door aan het altaar retabel voor Sinterklaas. Er moet nu een standaard ontworpen worden waar het hele geheel veilig aan opgehangen kan worden zodat er nergens in de kerk gaten geboord hoeven te worden.

Dat gaat er ongeveer zo uitzien. Ik maakte een tekeningetje met wat constructie ideeën en nu moet ik kijken of dat uitvoerbaar is en wat ik aan lastige elementen tegenkom. Ik heb al de nodige ervaring opgedaan met dergelijke constructies en ik weet wat ik tegen kan komen, maar het uiteindelijke uitvoeren is toch altijd weer een verhaal apart.

Een ander ding wat nu de nodige aandacht moet krijgen is de brievenbus voor de kinderen. Daar kunnen zij straks hun brieven en tekeningen aan de Sint in posten en dat moet in één oogopslag duidelijk zijn en ook uitnodigend zijn. Er moeten letters in reliëf op komen te staan en er moet nog een sleuf in gemaakt worden waar de brieven en tekeningen doorheen kunnen.

En dan heb ik ook nog te zorgen voor de poes. Die komt even langs om te eten en om daarna weer snel terug te rennen naar haar kroost, een eindje verderop. Ik heb nu een vermoeden waar ze haar nestje heeft ondergebracht en daar moet ik vandaag ook nog achteraan om te kijken of, en hoe, ik in moet grijpen om die kleine katjes te redden van een wisse dood. Ze lopen, hier in het buitengebied, tal van gevaren tegen het lijf. Er zit hier, bijvoorbeeld, ook een vos die niet zal aarzelen om aan te vallen als hij die kleintjes ziet. Kortom, ik heb het drukker dan ooit.

En dan heb ik ook nog de moestuin. Die is gortdroog door de aanhoudende droogte en het warme weer. Alles groeit wel, maar moeizaam. Vandaag is het bewolkt en dat is een mooi moment om wat extra te sproeien. Maar ook de overige planten moeten nog de volle grond in. Spruiten, boerenkool, witte kool (voor de zuurkool) en nog veel meer. Ook ligt er nog wat zaaigoed klaar en ik moet nog een paar planten halen voor in de serre, zoals de juiste komkommer. Ik vermaak me wel in corona-tijd.

Een foto voor de krant

Vanmorgen heb ik in het atelier weer eens het altaar retabel voor Sinterklaas opgesteld. Voor zover dat kan natuurlijk, want het is nog niet af en ik heb niet voldoende hoogte in het atelier om het hele monument op te zetten. Vandaag kwam de fotograaf van de krant (PZC) langs om er een foto van te maken voor een artikel dat straks geplaatst wordt.

Het is weer een heerlijke zonnige dag en omdat het Hemelvaart is is de wereld in Zondag-modus en is het heerlijk rustig in het Zeeuwse.

Onder toeziend oog van de poes werk ik ook een beetje in de moestuin, waar alles nu lekker begint te groeien. Het is wel heel droog en er moet ‘s-ochtends en ‘s-avonds gesproeid worden om de groei er in te houden.

De poes gaat toch weer wat zwerven. Dat kan ze niet laten. Eerst gaat ze aan de overkant van de weg in het gras liggen kijken en daarna verdwijnt ze richting de polder waar ze ergens haar jonkies heeft ondergebracht. Om de een of andere reden heeft ze ze een voor een uit het struikgewas van mijn tuin weggehaald en zie ik haar alleen als ze honger heeft.

Vandaag maak ik ook het werk klaar voor transport dat naar Galerie Sille moet te Ouderwater. Daar hangen straks drie van mijn werken voor de zomer expositie.

‘Skywalk’, ‘Mirrors’ en ‘Streepjescode’. Op Zaterdag 13 Juni opent die tentoonstelling voor het publiek. Vanaf die dag kun je het allemaal in het echt komen bekijken.

Modelpoes

Het is best een leuk werkje geworden. De modelpoes. Het moet nog even drogen om het te kunnen vernissen om de kracht van de kleuren terug te krijgen. Nu oogt het nog wat fletser dan het werkelijk is.

Het model in kwestie ligt lekker lui in de tuin na een stevig ontbijt van brokjes, poezenmelk, paté van Sheba en poezensnoepjes. Die paté is echt een groot succes. Daar stijgt ze zo’n beetje van op. Daarna ging ze weer snel terug naar haar kindertjes, die nog steeds onzichtbaar in het groen verstopt zitten.

Vanmorgen heb ik ook nog een studie (voor het schilderij ‘Split second’) uitgewerkt omdat ik het wel een mooi schilderijtje vond. Normaal hou ik zo’n probeersel onafgewerkt in het atelier om te gebruiken bij het schilderen van het doek waar deze studie voor gemaakt is.

Nog een schilderijtje van de poes

Op de ezel staat een heel klein schilderijtje. Een paneeltje. Daar maak ik een heel klein schilderijtje op van de poes die nu moederpoes is geworden. Gisteren kwam ze na twee dagen afwezigheid ineens voor de dag. Afgeslankt en hongerig.

Ik had gehoopt dat ze haar kleintjes in huis ter wereld zou gaan brengen, maar het is een zwerfkatje en het lag al voor de hand dat ze dat elders zou gaan doen. Gisteren en eergisteren heb ik daarnaar gezocht. Echt overal en nergens. Het meest voor de hand liggende was de stal van de schapen, waar ze heel vaak gezien werd, en met Leo, mijn overbuurman, heb ik daar even goed rond gekeken. Maar ook in holle bomen, plekjes op het land, oude schuurtjes die daar staan en tal van andere verstopplaatsen, maar nergens een poes met jonkies te zien.

Blijkt ze in mijn tuin te zitten op ongeveer 10 meter van mijn bijkeukendeur. Verstopt in het ondoordringbare groen van een heel dikke heg, wat struiken en de composthoop. Lekker dicht bij haar voerbakjes. In dat dichte struikgewas hoor ik heel vaag het gepiep van jonge katjes als de poes weer in de buurt van haar nestje komt.

En zo komt ze dan aan. Helemaal blij dat ze me weer ziet. En ik natuurlijk blij dat ik de poes weer zie. In korte tijd zijn we wel echte maatjes geworden. Bovendien zorgt de poes ook voor inspiratie om te gaan schilderen.

Een paar dagen geleden maakte ik deze foto van haar toen ze op het deksel van de waterberging zat voor aan het huis. Toen dacht ik er al over om dit te gaan schilderen en dat ben ik nu dus aan het doen. Op een piepklein paneeltje van 10 x 10 cm.

Het moet een snel te maken schilderijtje worden waar ik hooguit een paar uur aan bezig ben.

Het lijstje heb ik al gemaakt. Van restanten van de lijst voor ‘Skywalk’. Ook dit is weer een schilderijtje dat ik lekker zelf hou.

En terwijl ik dit aan het fotograferen ben hoor ik buiten een schaap. Zo aan het geluid te horen, het beest staat hard te blèren, staat het dier midden op straat. Leo (mijn overbuurman van de schapen) is er al bij. Ook een wandelaarster die hier langs kwam wandelen en het schaap midden op de weg aantrof. Met wat armgezwaai en de deskundigheid van Leo lukt het om het schaap weer in de wei te krijgen.

Dit is nou typisch het platteland waar ik zo van hou. De rust, de stilte (vooral op Zondag), de ruimte, de vergezichten, al het groen, het boerenleven en natuurlijk al die leuke beesten.

Dit dus. Alle schapen weer gezellig bij elkaar in de wei tegenover mijn huis.

Finale Emilia

Vandaag ben ik weer eens in gedachten teruggekeerd naar de Noord Italiaanse streek Emilia Romagne waar in 2012, door een aardbeving, veel prachtige gebouwen beschadigd raakten en zelfs geheel instortten.  Zo ook een eenzame klokkentoren, waarvan de wijzerplaat door midden scheurde in het plaatsje Finale Emilia. Ik heb die toren al vaker geschilderd omdat ik het zo’n bijzonder beeld vond. Nu staat hij op het schilderij ‘Split second’ waar ik vandaag ook aan heb gewerkt.

Het gebeurde allemaal in een ‘split second’. Heel veel cultuur historie ging op dat moment verloren. Deze toren bleef in mijn geheugen hangen omdat ik het zo’n bijzonder beeld vond. Gespleten tijd.

Zo zag hij er in het verleden uit. Hier op een oude ansichtkaart. ‘Monumento ai Caduti dell’Orologio’.

Om in Zondagse sferen te komen steek ik wierrook af in een kerkelijk wierrookvatje. Ik schilder er een dikke priester bij met een gouden staf. Zo ontstaan de schilderijen in mijn atelier. Al schilderend zit ik vaak door te filosoferen over wat ik aan het schilderen ben en zo kwam ik op het idee om die indrukwekkende man met zijn gouden staf te schilderen. Alsof hij elk moment een wonder kan gaan verrichten. Als tegenhanger van alle verwoesting van kunst en cultuur.

Een beetje symbolisch voor wat er nu in de politiek gebeurd. Daar heeft men ervoor gekozen om kunst en cultuur geheel kapot te bezuinigen. In Brabant, bijvoorbeeld, heeft het provincie bestuur onlangs besloten om geen cent meer te investeren in kunst en cultuur. En dat terwijl de afbraak al jaren gaande is. Dat dit grote verwoestende gevolgen zal krijgen zal iedereen wel begrijpen. De hele sector staat al op instorten.

Dan moet ik denken aan Sir Winston Churchill. Toen de tweede wereldoorlog uitbrak moest Engeland gaan investeren in wapens en strijd. Om dat te kunnen bekostigen moest er bezuinigd worden. Men stelde toen voor om maar meteen te gaan bezuinigen op kunst en cultuur. Churchill antwoordde; “Then what would we be fighting for?”

Helemaal juist is dit niet, want hij zei het niet in één zin, maar in een heel betoog. Destijds begreep men hem maar al te goed. Je kunt hier meer over terugvinden op de site van ‘The Churchill project‘ van ‘Hillsdale College’. Het huidige politieke landschap lijkt vooral uit te zijn op verwoesting en geestelijke armoede.

‘Split second’ gaat hier dus over. Je gaat twijfelen aan de algemene ontwikkeling van huidige politici als je leest hoe men met een groot gemak, en zonder ook maar één moment van schaamte, de hele kunst en cultuursector ineen wil laten storten. Het schilderij gaat zich nog wel verder ontwikkelen. Ik maak het voor een toekomstige tentoonstelling met Isilareina. Het wordt dus een schilderij met de nodige lading.

Intussen werk ik ook nog verder aan een van de drie wonderen van Sint Nicolaas. De redding van de drenkeling. Het is nog niet af, maar bijna. Als het klaar is zal ik er wel een foto van publiceren. Gelukkig kan ik dit maken voor een instituut wat kunst en cultuur helemaal begrepen heeft.