Een heel verhaal op papier

De tafel in mijn huiskamer ligt vol met tekeningen. Die ben ik nu aan het maken om het verhaal over de drieling van Terhole te illustreren voor de vertelavond op 28 December bij het Podium van Zaamslag, waar Jeanet d’Hont het verhaal voor zal dragen in het Axels dialect.

Een van die tekeningen, die ik wel een van de leukste vind, laat ik hierboven zien. Een klant bezoekt de landwinkel van de drieling en ziet daar, behalve veel streekproducten, appels, peren, groente, zelf gemaakte jam, mosterd, ketchup, etc. etc. ook toverstokjes liggen.

Het is een eigentijds Zeeuws Vlaams spookverhaal, maar ook een verhaal dat gaat over dieper liggende emoties die loskwamen toen men het onzalige plan lanceerde om de Hedwigepolder onder water te zetten voor ‘nieuwe natuur’. Prachtige bomenlanen, nostalgische boerderijen, wegen en land werden compleet verwoest voor die zogenaamde nieuwe natuur, wat natuurlijk helemaal geen natuur is. Daar maak je Zeeuwen niet blij mee.

De woede die daarbij los kwam, en vooral de onmacht, vindt een uitweg in dit verhaal. De herinneringen aan de watersnoodramp liggen nog vers in het geheugen. Daardoor wordt dit hele plan hier gezien als een belediging aan Zeeland, de Zeeuwen en de Zeeuws Vlamingen in het bijzonder. Dat moest ik schilderen en vertellen in het verhaal over de drieling van Terhole. Het schilderij hangt momenteel bij Art Gallery Pot in Axel waar je het elke dag kan gaan bekijken tussen schitterend design.

Op de vertelavond bij het Podium van Zaamslag zal het verhaal nog eens verteld worden door Jeanet d’Hont in het onvervalst Axels dialect. Aangevuld met tekeningen die ik nu aan het maken ben. Dicht bij de kachel en de koffie.

 

Verlooptint

Het leek er op dat ik dit werk voltooid had. Er werd een foto van gemaakt en op die foto zag ik het eigenlijk al. De verlooptint die ik voor de lucht bestemd had was niet perfect. Het was bijna niet te zien en ik had het natuurlijk zo kunnen laten, maar dit is zo’n situatie waar een perfectionist als ik van wakker kan liggen.

Dan zit er maar één ding op, en dat is de gehele lucht opnieuw schilderen, maar dan wel perfect. En dat is niet een kwestie van even snel overschilderen. Het betreft hier een nauwelijks waarneembare verlooptint die de juiste spanning in de lucht maakt. Die zat er wel in, maar het kon beter en dat was mijn taak voor vandaag. Het lijkt makkelijk, maar dat is het niet. Ik ben er zowat de hele dag mee bezig. Elk oneffenheidje moet er uit. Nu pauzeer ik even, want ik ben nog niet klaar. Maar ik zie wel een grote verbetering en dat stemt me dan weer een stuk gelukkiger dan ik was.

‘Kanten brann’ voltooid

Stiekem ging er toch nog best wat werk in zitten, maar nu ben ik tevreden met het gehele resultaat. ‘Kanten brann’ (slootkanten afbranden) is voltooid. Dit gebeurde aan het eind van de zomer in mijn uitzicht vanuit het huis gezien. Het doek meet 135 x 135 cm. en is daarom dus geen klein schilderijtje.

De ‘skyline’ van Domburg

In het atelier ben ik weer wat verder met mijn nieuwe schilderij. Op de achtergrond komt de ‘skyline’ van Domburg. Die is het vaakst geschilderd vanaf de Hooge Hil, maar ik schilder het aangezicht vanaf het Noorden. Dat vind ik nu eenmaal mooier en beter passen in het schilderij dat ik nu aan het maken ben. Ik gebruik hiervoor een archieffoto die ik enige jaren geleden heb gemaakt toen ik daar op zoek was naar mooie plekjes en uitzichten.

Het album dat ik ontdekte bij De Stoof

Maar het idee voor deze invulling kwam van een oud Domburgs fotoalbum, dat ik onlangs aantrof bij Brocanterie de Stoof in Zaamslag. De man op de foto draagt zijn Walchers boerengoed en staat bovenop de Hooge Hil. De huisjes op de achtergrond zijn al bijna allemaal weg. De kerktoren vind ik het belangrijkst. De foto die ik zelf ooit maakte laat de kerk en het plaatsje van een heel mooie kant zien.

Helaas komt het licht van de verkeerde kant en zal ik alles moeten aanpassen. Maar dat moet niet zo’n heel groot probleem zijn. Aan de hand van deze foto schets ik nu de aanblik op Domburg in de achtergrond.

Schetswerk

Het doek wat ik gisteren heb opgespannen staat nu op de ezel om er al het schetswerk op te kunnen maken. Het verhaal achter dit werk kwam ik tegen op facebook. Later zal ik dat ook publiceren. Gisteren heb ik al het schetswerk op papier gedaan, de nodige foto’s voor dit werk gemaakt en de compositie uitgezocht. ‘S-avonds laat was ik al aan het eerste schetswerk op doek begonnen en daar ga ik vandaag mee verder.

Dat ziet er zo uit op doek. Er zit een behoorlijk perspectief in waardoor het geheel ‘vaart’ krijgt.

Deventer gevernist

Het stadsgezicht op Deventer en tevens een typisch rivieren landschap heb ik vandaag gevernist en verder afgewerkt. Over dit werk ben ik zeer tevreden.

Met name dit stukje (foto hierboven) vind ik bijzonder mooi. Het is stevig geschilderd uit de losse pols, met dikke varkensharen penselen, en toch heeft het die fijnheid van priegelwerk met een marterharenkattentong. Maar dergelijke penselen zijn hier helemaal niet in gebruikt.

Het werk was mooi droog en zo kon ik vandaag de vernislaag aanbrengen (retouche vernis) waardoor de kleuren net even iets extra briljanter terugkeerden. Alles oogt nog steeds heel ingetogen en fragiel. Met een bak koffie kan ik er nog lang naar zitten kijken. Zo lang het nog kan wil ik hiervan kunnen genieten, want straks gaat het de deur uit naar ene nog nader te bepalen galerie. Zelf heb ik er geen plek meer voor. Helaas…

Kanten brann

Het is een soort van nihilistisch landschap. Met zo min mogelijk informatie zo veel mogelijk schilderen. Ik schilder nu eigenlijk alles wat je niet ziet. Het landschap is het boerenland tegenover me waar een boer de slootkanten aan het afbranden is. Iets wat in de tegenwoordige landbouwindustrie niet vaak meer voorkomt, maar de boer in kwestie is nog echt een boer zoals wij die uit de boeken kennen. Op zijn fiets ging hij naar zijn land. ‘Kanten brann’. En daar was hij de hele dag mee bezig. Ik zag lange slierten rook over het land gaan en dat vond ik een machtig mooi gezicht.

Op de achtergrond de bomenrij van keurig recht, en op gelijke afstand van elkaar, geplante bomen. Dat zie je niet goed op de foto, maar straks wel op het schilderij. Een mooi formaat van 135 x 135 cm. De titel van het schilderij komt uit de mond van de boer. Hiermee weet je gelijk wat hier gebeurd. Maar het vertelt ook het leven van het land.

Ontmoeting met Sinterklaas

Voor het altaarstuk voor Sinterklaas moet ik nog een hele reeks foto’s maken om alle schilderijen die ik in dat altaarstuk wil tonen te kunnen maken. Om te beginnen heb ik goede foto’s nodig van de Sint. Via, via, wist ik hem telefonisch te bereiken en kon ik gisteren met hem afspreken in de uitgestrekte polders van IJzendijke.

Afgelopen zomer ben ik al begonnen met de bouw van het eerste deel van het altaarstuk en komend jaar zal ik gaan werken aan het hele geheel. De belangrijkste foto’s voor dit werk moeten nu, in de Sinterklaas periode, gemaakt worden. Het was daarom een unieke kans om de Sint in het echt te ontmoeten en om alle nodige foto’s te maken van hem op zijn paard.

Het was ook wel wat sprookjesachtig. Heel Zeeuws Vlaanderen was in een dichte mist gehuld. Ik stond op het afgesproken moment klaar met mijn camera en het was heel erg stil om me heen. Plots hoorde ik in de verte hoefgetrappel, maar ik zag niets door de mist. Dan plots verscheen hij. In vol galop. Dat moment was heel bijzonder en bracht me meteen weer terug bij een sprookjeswereld die ik zo koester.

Rivieren landschap bij Deventer

In de vroege herfst kun je van dit soort taferelen zien in het rivierenlandschap. Nevelen en nog wat resterend groen. De stad (in dit geval Deventer) ligt wat verscholen in nevelen en de lucht vertoont ingetogen kleuren en patronen.

Zomaar een schetsje van het geheel om te kijken of ik er iets mee kon doen in dit werk. Niet dus. Ik vind die eenheid door nevel vele malen krachtiger en het spreekt gewoon meer tot de verbeelding.

Wat je hier ziet is de ‘skyline’ van Deventer. Op zich geen akelig gezicht, want je ziet er veel mooie oude gebouwen, maar al die vlakjes (huizen) geven te veel verstoring van het geheel. Nu alles in nevelen gehuld is wordt het sprookjesachtig. Je ziet wel iets van de stad maar alles is nu één geheel, waardoor er meer rust ontstaat in de compositie.

Schetsje van die toren om het geval beter te kunnen begrijpen.

De kerktoren van de Grote of Lebuïnuskerk steekt dominant boven alles uit. Heel goed kun je het bouwwerk niet herkennen omdat ik dit schilderij met een stevige toets en zonder gepiel wilde maken, maar mensen die Deventer en omgeving goed kennen herkennen het wel.

Op het schilderij is het een schim. Daardoor hou je nog alle ruimte over voor fantasie. En dat is precies de bedoeling van dit werk. Het geeft rust aan een interieur en je kunt er van alles bij bedenken. Eigenlijk hoef je dus helemaal niet te weten waar dit is om er van te kunnen genieten. Hoe minder je weet hoe beter.

Stilleven

Het is niet de eerste keer dat ik me begeef op het gebied van stilleven schilderen. Het is al een heel oud genre binnen de schilderkunst dat al door de Romeinen werd toegepast op muurschilderingen. Het woord ‘stilleven’ dook voor het eerst op rond 1650. In een boedelbeschrijving werd een schilderijtje van enkele voorwerpen een stilleven genoemd en sindsdien is het woord toegetreden tot onze taal.

‘Stilleven met pot augurken’ 60 x 30 cm. (doekmaat) €1250,-

Sleutels schilderen in een stilleven doe ik al heel lang. Maar ook in een schilderij, zoals hierboven in ‘Toegang tot het kerkje‘. Het bijzondere hieraan is dat je eigenlijk naar twee schilderijen kijkt. Een stilleven met een sleutelbos aan een paal en een landschap.

Een stilleven van mijn hand vertelt meestal een verhaal. Ik schilder dan vooral alles wat je niet ziet op het schilderij. Zeg maar het leven achter het stilleven. De pot met augurken vertelt het verhaal van trots. Boerentrots en het verhaal van de moestuin, het leven van het land, en de kunst van het ‘zelf maken’.

Het stilleven van een ei vertelt het verhaal van de kippen van de overburen. Die leggen elke dag een ei en dat zie ik als ik naar buiten kijk. Ik zie ze lopen tussen de schapen in de wei tegenover mijn huis. Nu ik dit schrijf, zie ik ze lopen en maak daar even een foto van die je hieronder kunt zien.

Die eieren komen dan weer, via Wilna, mijn overbuurvrouw (die weet dat ik dol ben op die eitjes en me er dan ook van mee laat genieten) in mijn keuken terecht. En telkens als ik zo’n eitje pak, denk ik aan de kippen tegenover me die ze geproduceerd hebben. Dan ben ik ze erg dankbaar en heeft zo’n ei voor mij meer betekenis als zomaar een ei. Ik zou dat allemaal willen schilderen, maar ik kan dat dan het beste samenvatten in de essentie. Het ei zelf.

Ik schilder dus een eitje, maar ik schilder vooral de wereld achter dat eitje, die je dus niet kunt zien als je niet weet hoe ik aan zo’n lekker echt scharrel eitje kom. Tijdens het schilderen zie ik de kippen, tegenover me, rondwaggelen. Ze vermaken zich wel, samen met de schapen, en ze hebben er geen weet van dat ik een van hun trotse vruchten zit te schilderen.

Maar een stilleven van een sleutel spreekt nog veel meer tot de verbeelding omdat je je af kunt vragen welke deur je ermee had kunnen openen. Dat vraag ik me ook af als ik zo’n sleutel zit te schilderen. Het kan een sleutel zijn die ooit toegang bood tot een afgesloten torenkamertje met een geheim. Of een sleutel van de voordeur van een oud statig pand dat al lang niet meer bestaat. Wat zou er achter zo’n deur ontdekt kunnen worden? Ik heb nu een sleutel geschilderd voor de workshop, maar ik heb er nog veel meer. De verleiding is groot om nog een sleutel te gaan schilderen. Welke het wordt weet ik nog niet, maar ik zal er een heel mooie uit gaan zoeken.